SẶC SỮA Ở TRẺ SƠ SINH: NGUYÊN NHÂN, DẤU HIỆU VÀ CÁCH XỬ LÝ

Sặc sữa ở trẻ sơ sinh diễn ra khá thường xuyên nhưng nếu không được sơ cứu đúng cách, trẻ có nguy cơ gặp phải nhiều biến chứng nguy hiểm, đe dọa tính mạng. Vậy hiện tượng trẻ sơ sinh bị sặc sữa là gì? Làm sao để phòng tránh sặc sữa ở trẻ sơ sinh?

Sặc sữa là gì?

Sặc sữa ở trẻ sơ sinh là tình trạng sữa và các chất dị từ dạ dày bị trào ngược vào đường thở khiến trẻ ho sặc, khó thở, tím tái và có thể gây ngừng thở. Các chất bị trào ngược có thể có màu trắng (sữa), màu vàng (dịch mật) và có cặn đông vón cục.

Dấu hiệu sặc sữa ở trẻ sơ sinh

Chuyên gia khuyến cáo: “Mẹ cần cho trẻ bú đúng tư thế, bú đủ lượng sữa và quan sát cẩn thận các biểu hiện của trẻ khi bú và sau khi bú nhằm có phương hướng xử lý kịp thời khi có bất thường”. Một số dấu hiệu sặc sữa ở trẻ sơ sinh bố mẹ nên lưu ý:

Trẻ bị ho sặc, tím tái khi đang bú.

Sữa trào ra mũi, miệng của trẻ kèm theo biểu hiện ho sặc, tím tái khi trẻ vừa bú xong.

Trẻ ngưng thở, tím tái sau khi bú hay ngủ, miệng chảy sữa.

Nguyên nhân trẻ sơ sinh bị sặc sữa

Có nhiều nguyên nhân dẫn đến tình trạng sặc sữa ở trẻ sơ sinh. Các nguyên nhân phổ biến như mẹ cho trẻ bú không đúng tư thế, khớp ngậm không đúng; sữa mẹ quá nhiều hay núm vú cao su có lỗ quá lớn khiến sữa trào ra nhiều, trẻ không nuốt kịp; trẻ khóc, ho, cười hay mất tập trung khi bú; trẻ vừa ngủ vừa bú…

Một số khác, trẻ sặc sữa do kỹ năng nuốt chưa được thực hiện hiệu quả hoặc rối loạn chức năng nuốt khiến sữa đi vào khí quản và phổi như: khe hở thực quản, mềm sụn thanh quản, teo thực quản, rò thực quản, mềm sụn thanh quản… Trẻ có bất thường về thần kinh, giảm trương lực cơ, tim bẩm sinh, hội chứng Down, khe hở vòm – môi, hội chứng Pierre Robin, suy hô hấp… cũng sẽ gặp nhiều khó khăn khi bú, nguy cơ sặc sữa cao.

Ngoài ra, dạ dày của trẻ sơ sinh vẫn chưa phát triển hoàn thiện. Giai đoạn sơ sinh, dạ dày của trẻ vẫn còn nằm ngang, cơ thắt tâm vị và cơ vòng thực quản dưới chưa hoạt động hiệu quả, điều này khiến sữa dễ bị trào ngược khi bú sai cách, bú quá nhiều hoặc cho trẻ nằm ngay sau khi bú.

Trẻ bú sữa mẹ vẫn có nguy cơ sặc sữa

Em bé bị sặc sữa có nguy hiểm không?

Có. Sặc sữa ở trẻ sơ sinh khi không được sơ cứu kịp thời, sữa tràn vào khí quản, phổi, gây tắc đường hô hấp, viêm phổi hít, thậm chí tử vong.

Cách xử lý khi trẻ bị sặc sữa

Khi nhận thấy trẻ sơ sinh có dấu hiệu sặc sữa, bố mẹ cần ngừng cho trẻ bú ngay lập tức. Bố mẹ đặt trẻ ở tư thế đầu cao, một tay đỡ lấy đầu và cổ, nghiêng đầu của trẻ để sữa trào ra miệng và giảm trẻ hít sữa vào phổi và vỗ lưng cho trẻ. Tiếp đó, bố mẹ vệ sinh hút sạch miệng mũi cho trẻ.

Nếu da trẻ tím tái nhưng sau đó da hồng hào lại và trẻ khóc được, sữa có thể đã được loại bỏ ra ngoài hoặc xuống thực quản. Bố mẹ cần theo dõi tình trạng của trẻ, đưa trẻ đi cấp cứu ngay khi có biểu hiện bú kém, khó thở, tím tái.

Cách phòng tránh trẻ sơ sinh bị sặc sữa

Để giảm nguy cơ sặc sữa ở trẻ sơ sinh, bố mẹ có thể thực hiện một số biện pháp dưới đây:

• Cho trẻ bú đúng cách, đúng tư thế đối với trẻ bú mẹ, bú bình hay đút muỗng.
• Cho trẻ bú với lượng sữa phù hợp, không tăng sữa nhanh hay cho trẻ bú quá no.
• Dùng hai ngón tay kẹp bớt đầu vú để kiểm soát dòng chảy của sữa để tránh tình trạng sữa chảy nhanh khiến trẻ không nuốt kịp.
• Ở trẻ bú bình, mẹ nên lựa chọn loại bình có kích thước lỗ thoát sữa phù hợp.
• Vỗ ợ cho trẻ sau khi bú hoặc giữa lần chuyển vú.
• Không cho trẻ bú khi khóc, ho, cười đùa hay ngủ.
• Ngừng cho trẻ bú ngay lập tức nếu trẻ khóc, ho.
• Giữ yên ở tư thế cao đầu 30 độ khoảng 10 – 15 phút sau bú.
• Theo dõi các biểu hiện của trẻ sau khi bú ít nhất 30 phút.

NGUYỄN TRUNG TÍN – KHOA SẢN – CẤP CỨU

Nguồn:

-Sặc sữa ở trẻ sơ sinh: nguyên nhân, dấu hiệu và cách phòng tránh. https://tamanhhospital.vn/sac-sua-o-tre-so-sinh/

-https://moh.gov.vn/web/phong-chong-tai-nan-thuong-tich/tin-noi-bat/-/asset_publisher/iinMRn208ZoI/content/cach-so-cuu-khi-tre-sac-sua

-https://bvdaihoccoso2.com.vn/en/cap-cuu-khi-tre-bi-sac-sua.html