KHOA HẬU SẢN – SƠ SINH
Khoa Hậu Sản – Sơ Sinh
Bệnh viện Phụ sản Tiền Giang
1. Vị trí
- Khoa Hậu sản – Sơ sinh là khoa lâm sàng, chịu sự lãnh đạo, quản lý trực tiếp và toàn diện của Ban Giám đốc Bệnh viện.
- Khoa là đơn vị chuyên môn, chịu trách nhiệm tiếp nhận, điều trị và chăm sóc chuyên sâu cho sản phụ trong thời kỳ hậu sản và trẻ sơ sinh (bao gồm sơ sinh khỏe mạnh và sơ sinh bệnh lý).
- Khoa là trung tâm chăm sóc toàn diện, kết hợp chặt chẽ giữa việc theo dõi, phục hồi sức khỏe cho mẹ và việc sàng lọc, điều trị, nuôi dưỡng cho trẻ sơ sinh, tạo thành một chu trình chăm sóc khép kín sau sinh; kết hợp ứng dụng các kỹ thuật mới trong điều trị và chăm sóc, hướng đến sự hài lòng cao nhất của người bệnh.
2. Chức năng
- Chức năng chăm sóc hậu sản: Tổ chức tiếp nhận, theo dõi, điều trị và chăm sóc toàn diện cho các sản phụ sau khi sinh thường, sinh khó, hoặc sau phẫu thuật mổ lấy thai, nhằm đảm bảo sự phục hồi an toàn về thể chất và tinh thần.
- Chức năng chăm sóc sơ sinh: Tổ chức tiếp nhận, chăm sóc, nuôi dưỡng và điều trị cho tất cả trẻ sơ sinh, bao gồm trẻ khỏe mạnh, trẻ sinh non, nhẹ cân và trẻ có bệnh lý, đảm bảo trẻ được phát triển tối ưu trong những ngày đầu đời.
- Chức năng tư vấn và giáo dục sức khỏe: Thực hiện tư vấn, hướng dẫn cho sản phụ và gia đình về kỹ năng chăm sóc bản thân trong thời kỳ hậu sản, cách chăm sóc trẻ sơ sinh, lợi ích và phương pháp nuôi con bằng sữa mẹ, kế hoạch hóa gia đình sau sinh.
- Chức năng sàng lọc và tiêm chủng: Tổ chức thực hiện các chương trình sàng lọc sơ sinh (lấy máu gót chân, đo thính lực…) và tiêm chủng các vắc-xin đầu đời cho trẻ theo quy định của chương trình Tiêm chủng mở rộng quốc gia.
- Chức năng Quản lý chất lượng (QLCL) và An toàn người bệnh (ATNB): Đảm bảo chất lượng dịch vụ y tế, tăng cường an toàn người bệnh, cải tiến chất lượng liên tục, nâng cao sự hài lòng và tuân thủ pháp luật và tiêu chuẩn chuyên môn.
- Chức năng đào tạo và nghiên cứu khoa học: Tham gia công tác đào tạo, bồi dưỡng chuyên môn, nghiên cứu khoa học, chỉ đạo tuyến và hợp tác chuyên môn trong lĩnh vực chăm sóc hậu sản và sơ sinh.
3. Nhiệm vụ
3.1. Công tác chăm sóc hậu sản
- Tiếp nhận sản phụ từ Khoa Sản – Cấp cứu, từ các khoa khác trong Bệnh viện hoặc cơ sở y tế khác chuyển đến.
- Tổ chức theo dõi sát các dấu hiệu sinh tồn, sự co hồi tử cung, sản dịch, vết mổ, vết cắt tầng sinh môn để phát hiện sớm và xử trí kịp thời các biến chứng hậu sản như băng huyết, nhiễm trùng.
- Thực hiện các y lệnh điều trị, chăm sóc giảm đau, chăm sóc vết thương cho sản phụ theo đúng quy trình kỹ thuật.
- Hỗ trợ, hướng dẫn sản phụ vận động sớm, vệ sinh cá nhân và dinh dưỡng hợp lý để nhanh chóng phục hồi sức khỏe.
3.2. Công tác chăm sóc sơ sinh
- Đối với sơ sinh khỏe mạnh: Tiếp nhận trẻ từ phòng sinh/phòng mổ, thực hiện chăm sóc thiết yếu, giữ ấm, theo dõi các chỉ số sinh tồn, hướng dẫn và hỗ trợ thực hiện da kề da, bú sớm. Chăm sóc rốn, theo dõi tình trạng vàng da sinh lý, hướng dẫn gia đình cách chăm sóc trẻ.
- Đối với sơ sinh bệnh lý, non tháng, nhẹ cân: Tổ chức chăm sóc và điều trị tại đơn vị chăm sóc đặc biệt (NICU) hoặc khu vực riêng. Thực hiện các kỹ thuật chuyên sâu như: nằm lồng ấp, thở oxy, thở CPAP, chiếu đèn điều trị vàng da bệnh lý, nuôi ăn qua sonde, theo dõi và điều trị các bệnh lý sơ sinh (suy hô hấp, nhiễm trùng, hạ đường huyết…).
- Chăm sóc tâm lý cho sản phụ và gia đình: Cung cấp hỗ trợ tâm lý và tư vấn cho sản phụ và gia đình, đặc biệt đối với các trường hợp trẻ sơ sinh bệnh lý, giúp họ vượt qua lo lắng và phối hợp hiệu quả trong quá trình chăm sóc.
3.3. Công tác tư vấn, giáo dục sức khỏe và hỗ trợ nuôi con bằng sữa mẹ
- Tổ chức các buổi tư vấn trực tiếp tại giường bệnh hoặc tư vấn nhóm về các nội dung: Lợi ích của sữa mẹ, kỹ thuật cho con bú đúng cách, cách xử trí khi cương sữa, tắc tia sữa.
- Hướng dẫn gia đình kỹ năng thực hành chăm sóc trẻ: tắm bé, vệ sinh mắt, mũi, rốn, thay tã, cách nhận biết các dấu hiệu nguy hiểm cần đưa trẻ đi khám ngay.
- Tư vấn cho sản phụ về các biện pháp kế hoạch hóa gia đình phù hợp sau sinh trước khi ra viện.
3.4. Công tác sàng lọc và tiêm chủng
- Tổ chức lấy máu gót chân để thực hiện sàng lọc các bệnh rối loạn chuyển hóa, nội tiết bẩm sinh theo chương trình.
- Phối hợp thực hiện sàng lọc khiếm thính bẩm sinh, tim bẩm sinh cho trẻ sơ sinh.
- Thực hiện tiêm vaccine Viêm gan B và Lao (BCG) cho tất cả trẻ sơ sinh đủ điều kiện trước khi ra viện.
- Thực hiện tiêm ImmunoHBs cho trẻ có bà mẹ bị Viêm gan B.
3.5. Công tác quản lý và hành chính
- Quản lý, ghi chép và lưu trữ, bàn giao hồ sơ bệnh án của sản phụ và sơ sinh theo đúng quy định; Thực hiện hồ sơ bệnh án điện tử (EHR), đảm bảo tính chính xác và bảo mật thông tin người bệnh.
- Lập kế hoạch dự trù, quản lý, bảo quản và sử dụng hiệu quả thiết bị y tế (lồng ấp, máy thở, máy chiếu đèn…), thuốc, vật tư tiêu hao, vắc-xin được giao.
- Thực hiện nghiêm công tác kiểm soát nhiễm khuẩn, đặc biệt là quy trình vô khuẩn trong chăm sóc trẻ sơ sinh non tháng và chăm sóc vết may cho sản phụ để phòng ngừa nhiễm khuẩn chéo.
- Thực hiện khảo sát sự hài lòng của sản phụ và gia đình, thu thập phản hồi để liên tục cải thiện chất lượng dịch vụ.
- Thực hiện công tác thống kê, báo cáo hoạt động của khoa định kỳ và đột xuất khi có yêu cầu.
3.6. Công tác đào tạo, nghiên cứu khoa học & Các nhiệm vụ khác
- Là cơ sở thực hành cho sinh viên, học viên các Trường y dược.
- Tổ chức sinh hoạt chuyên môn, bình bệnh án, cập nhật các phác đồ mới trong điều trị và chăm sóc hậu sản, sơ sinh.
- Khuyến khích và tạo điều kiện cho nhân viên tham gia các đề tài nghiên cứu khoa học, ứng dụng kỹ thuật mới.
- Thực hiện các nhiệm vụ khác theo sự phân công của Giám đốc.
4. Quyền hạn
- Chủ động xây dựng và thực hiện kế hoạch điều trị, chăm sóc cho từng sản phụ và trẻ sơ sinh trong phạm vi chuyên môn được duyệt.
- Quyết định cho sản phụ và trẻ sơ sinh ra viện, chuyển khoa hoặc chuyển viện (lên tuyến trên đối với các ca sơ sinh bệnh lý nặng) theo đúng quy chế.
- Đề xuất hội chẩn liên khoa, liên viện đối với các trường hợp bệnh khó, phức tạp.
- Đề xuất, bố trí nhân lực trong khoa để đáp ứng yêu cầu công việc.
- Ký các giấy tờ, hồ sơ bệnh án, giấy ra viện, giấy chứng sinh và các văn bản chuyên môn khác theo sự phân cấp, ủy quyền của Giám đốc Bệnh viện.
5. Chế độ trách nhiệm
5.1. Trách nhiệm của Trưởng khoa
- Chịu trách nhiệm toàn diện trước Giám đốc Bệnh viện và pháp luật về mọi hoạt động chuyên môn, hành chính, nhân sự tại khoa.
- Tổ chức, điều hành khoa hoạt động hiệu quả, đảm bảo chất lượng và an toàn tối đa cho cả sản phụ và trẻ sơ sinh.
- Xây dựng và giám sát việc thực hiện các quy trình kỹ thuật, phác đồ điều trị trong lĩnh vực hậu sản và sơ sinh.
- Phân công nhiệm vụ, lịch làm việc, lịch trực. Trực tiếp giải quyết hoặc chủ trì hội chẩn các ca bệnh nặng, phức tạp.
- Chịu trách nhiệm quản lý, sử dụng hiệu quả tài sản, trang thiết bị, vắc-xin, thuốc và vật tư y tế được giao.
5.2. Trách nhiệm của Phó Trưởng khoa
- Giúp Trưởng khoa quản lý, điều hành một hoặc một số mảng công việc được phân công (ví dụ: mảng Sơ sinh hoặc mảng Hậu sản) và chịu trách nhiệm trước Trưởng khoa về các công việc đó.
- Trực tiếp tham gia công tác chuyên môn, giải quyết các ca bệnh khó.
- Thay mặt Trưởng khoa điều hành khoa khi được ủy quyền.
5.3. Trách nhiệm của viên chức, người lao động
- Chấp hành nghiêm chỉnh sự phân công của lãnh đạo khoa, các quy định của Bệnh viện và pháp luật.
- Thực hiện đầy đủ chức trách, nhiệm vụ được giao, bảo đảm tốt chuyên môn, đảm bảo chăm sóc an toàn, tận tình cho cả mẹ và bé, và chịu trách nhiệm cá nhân trước Trưởng khoa và pháp luật về kết quả công việc của mình.
- Tuân thủ nghiêm quy chế chuyên môn, quy trình kỹ thuật, đặc biệt là quy định về kiểm soát nhiễm khuẩn và an toàn người bệnh.
- Tuân thủ tuyệt đối quy tắc ứng xử, đạo đức nghề nghiệp và các quy định của ngành. Có thái độ ứng xử đúng mực, ân cần, cảm thông, chia sẻ với sản phụ, gia đình và đồng nghiệp; bảo vệ bí mật thông tin của người bệnh.
- Tích cực học tập, cập nhật kiến thức và kỹ năng chuyên môn về chăm sóc hậu sản và sơ sinh; Chủ động nghiên cứu khoa học, đóng góp sáng kiến cải tiến nâng cao hiệu quả công việc.
- Quản lý, bảo quản và sử dụng tiết kiệm, hiệu quả trang thiết bị, vật tư y tế được giao. Có trách nhiệm bồi thường thiệt hại (nếu có) khi làm hỏng, thất thoát tài sản, vật tư, thiết bị được giao.
6. Mối quan hệ công tác
6.1. Đối với Ban Giám đốc Bệnh viện
- Chịu sự lãnh đạo, chỉ đạo trực tiếp và toàn diện của Ban Giám đốc.
- Báo cáo định kỳ, đột xuất về mọi hoạt động của Khoa. Báo cáo ngay các trường hợp diễn biến nặng, tử vong (mẹ hoặc con) hoặc các sự cố y khoa. Xin ý kiến chỉ đạo đối với những vấn đề vượt thẩm quyền.
6.2. Đối với các khoa, phòng trong Bệnh viện
Về chuyên môn: Là mối quan hệ phối hợp trong công tác chuyên môn.
- Với Khoa Sản – Cấp cứu, Khoa Gây mê hồi sức: Là mối quan hệ “đầu vào” cốt lõi. Tiếp nhận bàn giao sản phụ và trẻ sơ sinh sau khi đã hoàn tất cuộc sinh hoặc phẫu thuật. Phối hợp thông tin chặt chẽ về tình trạng của mẹ và bé lúc sinh/mổ để có kế hoạch theo dõi phù hợp.
- Với Khoa Gây mê hồi sức: Phối hợp trong công tác giảm đau sau sanh cho sản phụ và hội chẩn, hỗ trợ hồi sức các trường hợp sản phụ hoặc sơ sinh có diễn biến nặng.
- Với Khoa Cận lâm sàng: Phối hợp thực hiện các xét nghiệm cho mẹ (công thức máu…) và bé (bilirubin, CRP, đường máu…), siêu âm qua thóp, siêu âm tim cho trẻ sơ sinh khi có chỉ định.
- Với Khoa Phụ sản tổng hợp: Phối hợp trong việc tư vấn chế độ dinh dưỡng cho sản phụ để đảm bảo đủ sữa và phục hồi sức khỏe; xây dựng, triển khai chế độ dinh dưỡng chuyên biệt cho sản phụ và sơ sinh, đặc biệt là sơ sinh non tháng.
- Với Khoa Dược: Phối hợp trong việc cung ứng thuốc, vật tư, vaccine,…
- Phối hợp với Khoa Kiểm soát nhiễm khuẩn: Phối hợp công tác kiểm soát nhiễm khuẩn để giảm thiểu nguy cơ lây nhiễm chéo, đặc biệt trong môi trường chăm sóc sơ sinh.
Với các phòng chức năng:
- Phòng Kế hoạch – Điều dưỡng: Phối hợp công tác chuyên môn về kế hoạch, quy trình kỹ thuật và công tác điều dưỡng; triển khai các tiêu chí chất lượng bệnh viện được đồng bộ và hiệu quả; hỗ trợ kỹ thuật, xử lý sự cố phần mềm và triển khai các ứng dụng mới được kịp thời.
- Phòng Tổ chức – Hành chính: Phối hợp trong công tác nhân sự, thi đua khen thưởng, kỷ luật.
- Phòng Tài chính kế toán: Phối hợp trong công tác thanh quyết toán chi phí khám chữa bệnh, giải quyết các chế độ và mua sắm, sửa chữa.
6.3. Đối với tổ chức Đảng, đoàn thể trong Bệnh viện
- Chịu sự lãnh đạo của Chi bộ, Đảng uỷ Bệnh viện trong công tác chính trị, tư tưởng và thực hiện các chủ trương, đường lối của Đảng.
- Phối hợp chặt chẽ với các đoàn thể trong việc bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp, chính đáng, chăm lo đời sống vật chất, tinh thần và tổ chức các phong trào cho viên chức, người lao động trong khoa.
6.4. Đối với các cơ quan, đơn vị bên ngoài Bệnh viện
- Phối hợp chặt chẽ với các bệnh viện tuyến trên (đặc biệt là Bệnh viện Nhi đồng) trong việc hội chẩn và chuyển viện các trường hợp sơ sinh bệnh lý nặng, vượt quá khả năng điều trị.
- Phối hợp với Trung tâm Kiểm soát bệnh tật tỉnh trong công tác tiêm chủng và báo cáo bệnh truyền nhiễm.
- Hợp tác với các trường Đại học, Cao đẳng Y Dược trong công tác đào tạo, nghiên cứu khoa học.

